czwartek, 06 sierpnia 2020 r.    Imieniny: Jakuba, Sławy, Wincentego | Forum | Multimedia | Poczta |
LOGO


obrazek (1864-1940), ksiądz, działacz spółdzielczy, przywódca prawicy politycznej na Pomorzu w okresie międzywojennym

Ksiądz Feliks Bolt urodzil się 7. 1. 1864 roku w Barłożnie k. Starogardu Gd. w rodzinie zamożnego rolnika Józefa Bolta i Joanny Grajkowskiej. Kształcił się w Collegium Marianum (1874-1882) i w gimnazjum chełmińskim. Należał do tajnej organizacji filomackiej, przyczynił się w 1884 roku do założenia koła filomackiego w Toruniu. Za swoją patriotyczną działalność został wydalony ze szkoły. Egzamin dojrzałości złożył 26 II 1887 roku jako eksternista w Chojnicach. Studiował w Munster, Monachium oraz w latach 1888-1891 w Seminarium Duchownym w Pelplinie. Święcenia kapłańskie przyjął 15 III 1891 roku. Od samego początku swej pracy duszpasterskiej prowadził ożywioną działalność w polskich organizacjach oświatowych i gospodarczych.

Był wikariuszem w Śliwicach, Wielu, w 1894 roku administratorem w Bobowie, w latach 1895-1897 wikariuszem w Lutowie. W kwietniu 1897 roku przybył do Brus.

Nawiązał bliską współpracę ze Stanisławem Sikorskim, ziemianinem z WielkichChełmów. Dzięki nim, 24 I 1898 roku odbyło się spotkanie założycielskie spółki,.Kupiec" (Brusy "Kupiec" - Consumwrdn Eingetragene Genossenchaft mit beschrankter Haftplicht), która swym zasięgiem objęła północną część Pomorza. Filie "Kupca" powstały w wielu miejscowościach i odebrały z rąk niemieckich część handlu tekstylnego. Wkrótce w Brusach powstała nowa spółka, "Bazar", posiadająca swe filie w Pelplinie, Kartuzach i Bytowie. Ks. Bolt otaczał opieką duszpasterską sezonowych emigrantów-robotników, którzy wczesną wiosną opuszczali Brusy i okolice, udając się do Niemiec, a późną jesienią wracali z zaoszczędzonymi markami.

Przez krótki okres czasu był wikariuszem w Kielnie i Raciążu. 12.1.1900 roku zostałnominowany na wikariusza, a w 1929 roku proboszcza parafii Srebrniki. Był jednym z głównych organizatorów powstałego 13.XI.1900 roku Centralnego TowarzystwaRolniczego dla Prus Zachodnich (pełnił w nim obowiązki wiceprezesa i sekretarza). W jego ramach powstała spółka "Rolnik" do handlu artykułami rolniczymi, swymzasięgiem obejmująca teren Pomorza w zarządzie której był dyrektorem. Dziękitym osiągnięciom organizowania polskiej spółdzielczości, został w 1904 rokuwybrany na członka Patronatu Związku Kółek Zarobkowych na Poznańskie i PrusyZachodnie oraz Rady Nadzorczej Banku Związku Spółek w Poznaniu. Uznany został za eksperta od zakładania spółek handlowych oraz nazwany "ojcem kupiectwa na Pomorzu". W latach 1903-1904 był jednym z załżycieli Spółki Drukarni i Księgami S.A. "Pielgrzym" w Pelplinie. Jego nazwisko pojawia się wśród akcjonariuszy - założycieli spółki wydającej od 1912 roku "Gazetę Chojnicką". Działał w Towarzystwie Pomocy Naukowej w Chełnnie, Towarzystwie Czytelni Ludowych oraz Prowincjonalnym i Centralnym Komitecie Wyborczym (w 1913 roku był kandydatem na posła). W okresie I wojny światowej wszedł w skład Tajnego Komitetu Obywatelskiego (od 1918 roku Centralnego Komitetu Obywatelskiego), należał do naczelnej Rady Ludowej i brał udział w 1918 roku w Sejmie Dzielnicowym w Poznaniu.

Przyczynił się do powstania 17 II 1920 roku Spółki Akcyjnej "Gazeta Gdańska".

Należał do czołowych działaczy endecji na Pomorzu, w latach 1919-1922 byłposłem w Sejmie Ustawodawczym, pełnił w nim funkcję przewodniczącego Komisji Morskiej, a w latach 1922-1927 senatorem RP (z listy Związku Ludowo-Narodowego) i należał do Komisji Skarbowo-Budżetowej. Był bliskim współpracownikiem Romana Dmowskiego. W 1930 roku został senatorem z ramienia Stronnictwa Narodowego. W latach 1924|1926 był członkiem Zarządu Głównego Związku Kapłanów "Unitas" diecezji chełmińskiej. Od 1927 roku pracował w Radzie Nadzorczej Spółdzielni "Księżówka Bałtycka", której zadaniem było nabycie i utrzymanie nad Bałtykiem domów kuracyjnych dla użytku członków spółdzielni. Na terenie Pomorza był w latach 1920-1928 prezesem Rady Wojewódzkiej Związku Ludowo-Narodowego, a po zmianie nazwy Stronnictwa Narodowego (1928-1935). Był także filisterem honoris cousa Korporacji Baltia.

Po wybuchu ll wojny światowej został aresztowany 24 X 1939 przez Gestapo wSrebrnikach i więziony w Dębowej Łące, Chełmnie, skąd przewieziono go 21.III.1940 do obozu koncentracyjnego w Stutthofie (nr obozowy 9234), gdzie zmarł 7 IV1940 roku. Pochowany został w Gdańsku na Zaspie.

W książce S. Podlewskiego Wierni Bogu i Ojczyźnie (Wyd. Nowum. Warszawa 1982)

na s. 145-146 znajdujemy następujący opis: "Na rewir przywożą ks. Feliksa Bolta, starca 75-letniego, wybitnego działacza pomorskiego, posła i senatora Rzeczypospolitej. Układają go na barłogu, wkrótce kończy życie". Nazwisko jego to historia - pisze ks. Gajdus w swoich niezrównanych wspomnieniach obozowych. Historia walki wpierw z Niemcami o polski stan posiadania, o prawo bytu, o prawo do języka i kultury polskiej.
Ks. Bolt to pomorski Wawrzyniak, tytan czynu i pracy. Całe życie jego jest walką i to walką aź do końca o polskie Pomorze. Bezkompromisowy, przystępny wszystkim ludzkim uczuciom, jednego nie zna tylko uczucia, strachu. Był wielki. Osobiście na Polsce nie dorobił się ani majętności, ani zaszczytu.

Siedział na małej parafii w Srebrnikach pod Kowalewem Pomorskim, nie odznaczony ni odznakami kościelnymi, ni państwowymi, lecz byt wielki, większy nad wszystkie ludzkie zaszczyty i dostojeństwa. Bogaty w szacunek, miłość ludu pomorskiego, którego był rzecznikiem u tronu Rzeczypospolitej, a orędownikiem u Boga. Wprowadzono go przez próg jako 75-letniego staruszka z honorami jak kanonika nowo mianowanego do stall. Górował i tu. I tu był panem, senatorem Rzeczypospolitej. I tu wzbudzał szacunek... Do trumny złożyli go ci, dla których żył młodzi Polacy. Niosą go przez dziedziniec do samochodu ciężarowego. Mija nasze okno wysoko wzniesiona trumna. Nie ma wieńców, przemów, księży, proporców. Żył skromnie i tak go chowają. Męża z jednej bryły, senatora Rzeczypospolitej. Ukochaniem jego była Polska, a celem Bóg".
(2009-09-06) CS


Ilość wyświetleń: 541295
Osób online: 1


LPR Pomorska Wszechnica Narodowa Komitet Obrony Polskiej Gospodarki Morskiej

Nr konta LPR:
Biuro Krajowe:
ul Żurawia 32/34, Warszawa
35 1160 2202 0000 0002 6319 0565


Aspekt Polski

Młodzież Wszechpolska

 

   Copyright © 2009 by MG & Maniuś
Pomorskie