czwartek, 06 sierpnia 2020 r.    Imieniny: Jakuba, Sławy, Wincentego | Forum | Multimedia | Poczta |
LOGO


"Tobie Boże zawdzięczamy, że Polska powstała wolna i niepodległa Tobie rośnie znowu w państwo wielkie".

(Ks. Wrycza, Puck, 10 luty 1920 r.)

obrazek
Ksiądz Józef Wrycza urodził się 4 lutego 1884 r. w Zblewie.
Dom w którym przyszedł na świat, zachował się do dziś przy ul. Głównej nr 26. W Zblewie spędził też swe dzieciństwo i młodość. Tu uczęszczał do szkoły ludowej. Najpierw uczęszczał do Colle­gium Marianum w Pelplinie, a potem do gimnazjów w Chełmnie i Wejherowie. W szkole interesowała go historia Polski. Za przynależność do kółka filomackiego został wydalony ze szkoły w Pel­plinie. Z lat konspiracji szkolnej, która w znacznym stopniu ukształtowała jego niepospolitą osobo­wość, wyniósł potrzebę pracy społeczno-patriotycznej na rzecz ludu pomorskiego. Był człowiekiem uzdolnionym, pełnym wigoru. Na księdza został wyświęcony w 1908
roku. Pełnił posługę wikarego w Borzyszkowach, w Grucznie, w Jastrzębiu, w Lisewie, Śliwicach, Jastarni na Helu, Żarnowcu. Był członkiem Kaszubskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Kartu­zach. Pracował również naukowo (np. dwa artykuły ks. Wryczy opublikowane w „Gryfie”, do dziś w większości są aktualne.
Pierwszy z nich z 1911 r. zatytułował „Coś niecoś o przydomkach szlachty kaszubskiej” i tak go za­kończył; (...) Widać więc i z przydomków szlachty pomorskiej, że należy ona do rodziny słowiań­skiej i Polskiej. W drugim z 1912 r. wykazał, że największe szkody w wynarodowienia przynosiła służba w szeregach wojska pruskiego. Koniec I wojny światowej zastał ks. Wryczę w Chełmży.
Wybrano go delegatem na Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (3-5 grudzień 1918). Za działania nie­podległościowe skazany został na karę śmierci. Za skazanym wstawiła się ludność polska, wyrok zamieniono na więzienie. Karę odsiadywał w cytadeli w Grudziądzu.
W czasie powstania wielkopolskiego był kapelanem 63 Pułku Piechoty. 15 stycznia pułk opuścił Inowrocław i przez Toruń dociera do Pucka. To ks. ppłk J Wrycza celebruje mszę św. Dziękczynną w trakcie zaślubin morza z Polską przez niebieską armię gen J Hallera.
W 1921 r. awansowany do stopnia ppłk i wyznaczony na zastępcę szefa  Duszpasterstwa Dowódz­twa Okręgu Korpusu Lublin. W 1924 roku na własną prośbę przechodzi do rezerwy i wraca na Po­morze.
Od października 1924 pełni posługę proboszcza we Wielu, jednej z największych wtedy wsi ka­szubskich. 25 sierpnia 1927 roku gościł na swej plebanii przywódcę Stronnictwa Narodowego Ro­mana Dmowskiego. Sam ks. Wrycza był prezesem S N w Tucholi.
Władze sanacyjne Piłsudskiego doprowadzają do uwięzienia ks. Wryczy na okres dwóch miesięcy za odmowę nauki młodzieży marszu „My Pierwsza Brygada”. 12 września 1933 roku w Wiedniu re­prezentował Polskę z okazji 250-rocznicy Victorii Wiedeńskiej. W połowie lutego 1939 roku był uczestnikiem delegacji z Pomorza do
marszałka Rydza Śmigłego z ostrzeżeniem, że w przypadku oddania Niemcom „korytarza” społe­czeństwo zareaguje powstaniem antyrządowym. Jeszcze przed wybuchem wojny 1939 roku ks. Wrycza został wpisany przez Niemców na tzw. „czarną listę” osób przewidzianych do likwidacji. Przez cały okres II wojny ukrywa się, bardzo często zmieniając miejsca pobytu. Na próżno zada­niem ujęcia  „kaszubskiego króla” obarczono mordercę dowódcy TOW Gryf Pomorski por. Dambka Hansa Kassnera. Ks. Wrycza był nieuchwytny, ba, od jesieni 1939 roku aktywnie włącza się w po­wstający na Pomorzu ruch oporu. Po nawiązaniu kontaktu z
twórcą i kierownikiem T.O.W. Gryf Kaszubski, zostaje prezesem organizacji, która od tej chwili przyjmuje nazwę T.O.W. Gryf  Pomorski. Ks. Wrycza wywarł zasadniczy wpływ na narodowe treści Statutu i Deklaracji Ideowej T.O.W. Gryf Pomorski. Niemcy doceniając przeciwnika wyznaczali co­raz to wyższe nagrody dochodzące do 400 tys. marek. Mimo takich zachęt ludność go nie wydała. Po 1945 szykanowany przenosi się do Tucholi, pełni tam posługę kanonika kapituły chełmińskiej. W 1957 r. bierze udział w wyborach do sejmu. Po 50 latach kapłaństwa w 75 roku życia
przeszedł na zasłużony odpoczynek. Ostatnie swoje lata spędził w skromnym domu przy rynku w Tucholi. Zmarł 4 grudnia 1961 w Tucholi w wieku 77 lat.

Na przełomie 1916/17 rząd pruski rozpisał pożyczkę na cele wojenne. Ks. Wrycza z ambony kościoła w Jastarni tak zaapelował: "Rząd pruski rozpisał pożyczkę wojenną, jak jej nie podpiszecie, to kajser Wilhelm nie wygra wojny i będzie musiał ją prędko za­kończyć". I rzeczywiście żaden Kaszub jej w Jastarni nie podpisał.
(2009-08-25) MZ


Ilość wyświetleń: 541321
Osób online: 2


LPR Pomorska Wszechnica Narodowa Komitet Obrony Polskiej Gospodarki Morskiej

Nr konta LPR:
Biuro Krajowe:
ul Żurawia 32/34, Warszawa
35 1160 2202 0000 0002 6319 0565


Aspekt Polski

Młodzież Wszechpolska

 

   Copyright © 2009 by MG & Maniuś
Pomorskie